Κυφοπλαστική / Σπονδυλοπλαστική

Κυφοπλαστική

Η αύξηση του μέσου όρου ζωής στον δυτικό κόσμο οδήγησε στην αύξηση παθήσεων που κατά κανόνα παρουσιάζονται ή/και εκδηλώνονται σε μεγάλες ηλικίες. Τέτοιες παθήσεις είναι η οστεοπόρωση, το πολλαπλό μυέλωμα και διάφορες νεοπλασίες εκ των οποίων πολλές δίνουν οστικές εντοπίσεις ή μεταστάσεις στα σπονδυλικά σώματα. Αποτέλεσμα αυτών των παθολογιών είναι συμπιεστικά κατάγματα ενός ή περισσότερων σπονδυλικών σωμάτων.

Σήμερα η αποτελεσματική αντιμετώπιση των καταγμάτων σπονδυλικής στήλης είναι δυνατή με ελάχιστα επεμβατικές μεθόδους. Οι μέθοδοι αυτές είναι πολύ φιλικές προς τον ασθενή που δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι είναι κατά μέσον όρο ηλικιωμένος και με ταλαιπωρημένη υγεία.

Η Κυφοπλαστική με μπαλονάκι είναι η πιο διαδεδομένη και αξιόπιστη τεχνική αντιμετώπισης των προβλημάτων αυτών.

Προβλέπεται η ενίσχυση του παθολογικού σπονδυλικού σώματος με την χρήση ακρυλικού τσιμέντου αφού προηγηθεί ανάταξη του κατάγματος με ένα ζεύγος από ειδικά μπαλονάκια που εκπτύσσονται μέσω ενός υδραυλικού συστήματος ακριβείας.

Ο/Η ασθενής, κατά προτίμηση υπό γενική αναισθησία (η τοπική αναισθησία δεν συνιστάται), τοποθετείται επί της χειρουργικής κλίνης σε πρηνή θέση με την περιοχή του κατάγματος σε λορδωτική θέση. Υπό ακτινοσκοπικό έλεγχο προωθουνται μέσα στον παθολογικό σπόνδυλο λεπτοί καθετήρες και τέλος τα μπαλονάκια. Αυτά με τη σειρά τους εκπτύσονται μέχρι ο σπόνδυλος πάρει το αρχικό του σχήμα ή την καλύτερη δυνατόν ανάταξη. Τέλος αφαιρούνται τα δυο μπαλονάκια και το κενό που μένει μέσα στον σπόνδυλο γεμίζει με ειδικό οστικό ακρυλικό τσιμέντο ή άλλου τύπου οστικό τσιμέντο ανάλογα με την περίπτωση. Εντός 2-3 λεπτών το τσιμέντο θα έχει στερεοποιηθεί και ο σπόνδυλος σταθεροποιηθεί. Αυτό που μένει είναι δυο μικρές τρύπες 3 χιλιοστών στη ράχη του ασθενούς. Η σταθερότητα και η αναλγητική ιδιότητα του τσιμέντου καθιστούν τον ασθενή απόλυτα ικανό να φορτίσει τη σπονδυλική του στήλη χωρίς πόνο.

Χαρακτηριστικά της τεχνικής

Από τα προηγούμενα γίνεται κατανοητό ότι η μέθοδος συνδυάζει την ελάχιστα επεμβατική τεχνική (αμελητέο χειρουργικό τραύμα) ένεσης οστικού τσιμέντου στο παθολογικό σπονδυλικό σώμα, την δυνατότητα ανάταξης του κατάγματος, την ασφάλεια στην έγχυση οστικού τσιμέντου, την ταχύτητα του αποτελέσματος με άμεση ανακούφιση από τον πόνο, σταθερότητα και δυνατότητα φόρτισης της σπονδυλικής στήλης.

Σπονδυλοπλαστική

Από το 1986 είχε αναπτυχθεί τεχνική ένεσης οστικού τσιμέντου στους σπονδύλους χωρίς να προβλέπεται η χρήση μπαλονιών. Η μέθοδος αυτή είναι η σπονδυλοπλαστική που άρχισε να εφαρμόζεται το 1986 στην Γαλλία. Η τεχνική αυτή προσέφερε πολλές δυνατότητες στους χειρουργούς στην αντιμετώπιση των παθήσεων δίνοντας ικανοποιητικά αποτελέσματα. Υπήρξαν όμως και πολλά προβλήματα κυρίως με την έξοδο οστικού τσιμέντου εκτός του σπονδυλικού σώματος με συνέπεια την δημιουργία επιπλοκών σε αρκετές περιπτώσεις. Το πρόβλημα ήταν εντονότερο στις περιπτώσεις όγκων και καταγμάτων με μεγάλη συμπίεση.
Τα προβλήματα λύθηκαν σε πολύ μεγάλο βαθμό με την κυφοπλαστική που άρχισε να εφαρμόζεται στις ΗΠΑ το 1998.
Η εφαρμογή της μεθόδου στις περισσότερες περιπτώσεις έφερε μεγάλα πλεονεκτήματα στην αντιμετώπιση των παθήσεων που αντιμετωπίζονταν είτε συντηρητικά είτε χειρουργικά, με “ανοικτές” μεθόδους ή με σπονδυλοπλαστική.

Αποτελέσματα

Το 94% των ασθενών αναφέρουν καλή έως πολύ καλή αντιμετώπιση του πόνου. Οι ασθενείς που αναφέρουν υπολειπόμενο πόνο καταφεύγουν σπανιότερα και σε πολύ ηπιότερα αναλγητικά φάρμακα. Ο πόνος υποχωρεί στο 96% των ασθενών μέσα στο πρώτο 24ωρο. Η ένταση του πόνου των ασθενών σε κλίμακα που προβλέπει ως μεγιςτο το 10 και ελαχιςτο το 0, μειώνεται από 8 σε 2 κατά μέσον όρο. Οι περισσότεροι ασθενείς κινητοποιούνται λίγες ώρες μετά την επέμβαση και την επομένη ή την ίδια ημέρα επιστρέφουν στο σπίτι τους.

Μελέτες έχουν δείξει ότι στο 70% των ασθενών με συμπιεστικό κάταγμα της σπονδυλικής στήλης που αντιμετωπίσθηκαν με κυφοπλαστική υπήρξε μία βελτίωση της γωνίωσης του σπονδυλικού σώματος κατά 50%.

Επιπλοκές

Είναι πραγματικά ελάχιστες όταν την επέμβαση αυτή την πραγματοποιούν χειρουργοί που είναι εκπαιδευμένοι τόσο θεωρητικά όσο και πρακτικά στην τεχνική αυτή.

Η παραγωγός εταιρεία που διαθέτει τα υλικά της κυφοπλαστικής από χρόνια έχει δύο κύρια κέντρα στην Ευρώπη όπου οι ιατροί που θέλουν να εξασκήσουν την τεχνική εκπαιδεύονται σε ανατομικά εργαστήρια.

Στις πρώτες τους επεμβάσεις οι χειρουργοί θα έχουν υποχρεωτικά την συνδρομή ενός έμπειρου ιατρού μέσα στο χειρουργείο.

Με τις προϋποθέσεις αυτές οι επιπλοκές παγκοσμίως έχουν καταγραφεί ως σπανιότατες.

Το θετικό είναι ότι βελτιώθηκαν κατά πολύ τα αποτελέσματα που ίσχυαν με την μέθοδο της σπονδυλοπλαστικής. Στο ∆ιάγραμμα 1 φαίνεται η εντυπωσιακή διαφορά στον αριθμό τεχνικών επιπλοκών (με ή χωρίς κλινική σημασία) ιδιαίτερα στους όγκους και τις μεταστάσεις.

Σε ότι αφορά σε επιπλοκές από διαφυγή οστικού τσιμέντου, στην κυφοπλαστική είναι 0,22% και στην σπονδυλοπλαστική είναι 3,07%, δηλαδή 14 φορές λιγότερες στην κυφοπλαστική.

Συμπέρασμα

Η κυφοπλαστική αποτελεί σύγχρονη ελάχιστα επεμβατική τεχνική με πολλά πλεονεκτήματα στην αντιμετώπιση των οστεοπορωτικών, τραυματικών και παθολογικών καταγμάτων των σπονδυλικών σωμάτων κυρίως της οσφυϊκής μοίρας και της θωρακικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης. Ο μικρός χειρουργικός χρόνος, η μικρή διάρκεια νοσηλείας, η πραγματικά ελάχιστη γενική επιβάρυνση του ασθενούς, συνδυασμένη με τα πολύ καλά και ταχύτατα αποτελέσματα στην αντιμετώπιση του πόνου την καθιστούν τεχνική εκλογής για την αντιμετώπιση των προαναφερθέντων παθήσεων.

Δρ. Πέτρος Σταύρος MD

Ορθοπαιδικός Χειρουργός Σπονδυλικής Στήλης