Εφαρμογή Ραδιοσυχνοτήτων

Διαδερμική νευρόλυση με ραδιοσυχνότητες

Η διαδερμική νευρόλυση με ραδιοσυχνότητές (RF) είναι μία σύγχρονη, ελάχιστα επεμβατική μέθοδος που έχει εφαρμογή σε πολλές παθήσεις χρόνιου πόνου. Mπορεί να προσφέρει ανακούφιση σε άτομα με πόνο στην μέση, στον αυχένα, στις αρθρώσεις αλλά και σε πολλές περιπτώσεις καρκινικού πόνου.

Η τεχνική αυτή πρωτοεμφανίστηκε το 1931 από τον Kirschner για την αντιμετώπιση του πόνου στην νευραλγία τριδύμου [1]. Η πρώτη ανακοίνωση  της τεχνικής αυτής όμως έγινε πολλά χρόνια αργότερα από τον Shaley (1975), για θεραπεία του πόνου των ζυγοαποφυσιακών αρθρώσεων (facet joints) της σπονδυλικής στήλης [2].

Έχει περιγραφεί σε πολλές μελέτες ότι η νευρόλυση των αισθητικών νεύρων με ραδιοσυχνότητες μειώνει αρκετά ή και εξαφανίζει τον πόνο. Συνήθως η διαδερμική νευρόλυση ενδείκνυται σε ασθενείς στους οποίους έχουν προηγηθεί εγχύσεις (διηθήσεις), με καλά αλλά όχι μεγάλης διάρκειας αποτελέσματα [3-5].

Υπάρχουν δύο είδη ραδιοσυχνοτήτων, η συνεχής και η παλμική, που εφαρμόζονται είτε υπό αξονική είτε υπό ακτινοσκοπική καθοδήγηση, μετά από τοπική αναισθησία. Και στις δυο εφαρμογές τοποθετείται μέσω ειδικής βελόνας εισαγωγής ένα ηλεκτρόδιο στο στόχο, το οποίο προκαλεί ελεγχόμενη παραγωγή θερμότητας. Πάντοτε η τελική θέση του ηλεκτροδίου επιβεβαιώνεται με έγχυση μικρής ποσότητας σκιαγραφικού και με αισθητικές και κινητικές δοκιμασίες.

Συνεχή Ραδιοσυχνότητα (Continues Radiofrequency)

Στη συνεχή ραδιοσυχνότητα η θερμοκρασία φτάνει τους 80-90°C και προκαλεί την καταστροφή του στόχου με αποτέλεσμα την διακοπή των επώδυνων ερεθισμάτων προς το νωτιαίο μυελό και τον εγκέφαλο.

Παλμική Ραδιοσυχνότητα (Pulse Radiofrequency)

Στη παλμική ραδιοσυχνότητα η θερμοκρασία φτάνει μέχρι τους 42°C προκαλώντας νευρομετατροπή στο νεύρο-στόχο. Η “βλάβη” δεν είναι μόνιμη αλλά μειώνεται σημαντικά η μετάδοση των επώδυνων ερεθισμάτων.

Οι περισσότεροι ασθενείς παρουσιάζουν ανακούφιση από τον πόνο μετά τον θερμοκαυτηριασμό αλλά ο βαθμός ανακούφισης διαφοροποιείται ανάλογα με την αιτία και το σημείο του πόνου. Συνήθως το αποτέλεσμα διαρκεί από 3 έως 18 μήνες, με μέσο όρο από 6 έως 9 μήνες. Αν ο πόνος μειωθεί σημαντικά μετά την πρώτη συνεδρία νευρόλυσης με ραδιοσυχνότητες τότε η θεραπεία μπορεί να επαναληφθεί και άλλες φορές. Τα συμπτώματα μπορεί να ξαναεμφανιστούν με την ίδια, ή σε μικρότερη ένταση, αν δεν ακολουθηθεί πρόγραμμα παρακολούθησης και αποκατάστασης από την Ομάδα χρόνιου Πόνου.

Μετά τη θεραπεία οι ασθενείς συνήθως απαλλάσσονται από την ανάγκη συνεχούς χορήγησης αναλγητικής αγωγής.

Επιπλοκές

Η πιθανότητα επιπλοκών με αυτή την ελάχιστα επεμβατική μέθοδο είναι πολύ μικρή. Οι επιπλοκές μπορεί να είναι νευρολογικό έλλειμμα σε περιοχή κατανομής του νεύρου που εφαρμόστηκε η θεραπεία ή σε γειτονικές νευρικές δομές, φαινόμενο υπεραλγησίας και νευρίτιδας. Σοβαρές επιπλοκές συμπεριλαμβάνουν την μόλυνση και την αιμορραγία οι οποίες είναι πολύ ασυνήθιστες [6,7,8].

Αντενδείξεις

Αντενδείξεις για την εφαρμογή RF αποτελούν διαταραχές  πηκτικότητας, ασθενείς με ψυχιατρικά προβλήματα και σήψη. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται οι ασθενείς με βηματοδότη (κίνδυνος ασυστολίας) και σε ασθενείς με νευροδιεγέρτη σπονδυλικής στήλης οι οποίοι πρέπει να διακόψουν την λειτουργία του κατά την διάρκεια τη εφαρμογής των ραδιοσυχνοτήτων [7,8].

Πλεονεκτήματα:

  • Γίνεται με τοπική αναισθησία
  • Είναι αναίμακτη
  • Δε χρειάζεται παραμονή στο νοσοκομείο πέρα των 3-4 ωρών συνολικά
  • Ο ασθενής στις περισσότερες περιπτώσεις μπορεί να επιστρέψει στις δραστηριότητες του (επαγγελματικές, κοινωνικές, αθλητικές) την επόμενη ημέρα

Παθήσεις όπου εφαρμόζεται η νευρόλυση με τη χρήση ραδιοσυχνοτήτων:

  • Ζυγοαποφυσιακές αρθρώσεις (Facet Joints)
  • Πόνο από αλλοιώσεις στις ιερολαγόνιες αρθρώσεις
  • Απονεύρωση των κλάδων του τριδύμου σε νευραλγία τριδύμου
  • Περιφερικά νεύρα
  • Μεσοπλεύριες νευραλγίες
  • Οστεοχονδρίτιδα γόνατος
  • Κεφαλαλγίες / Ημικρανίες
  • Μετατραυματικές καταστάσεις
  • Κοκκυγγοδυνία (S4)

Βιβλιογραφία

  1. Kirschner M. Zur Electrochirugie. Arch Klin Chir 1931;161:761-768
  2. Van Kleef M, Spaans F, Dingemans W, Barendese GAM et al. Effects and side effects of a percutaneous thermal lesion of the dorsal root ganglion in patients with cervical pain syndrome. Pain 1993;52:49-53.
  3. Erdine S, Yucel A , Cunen A, et al. Effects of pulsed versus conventional radiofrequency current on rabbit dorsal root ganglion morphology. Eur J Pain 2005:9:251-6.
  4. Cosman ER Jr, Cosman ER Sr. Electric and thermal field effects in tissue around radiofrequency electrodes. Pain Med 2005;6:405-24.
  5. Sweet WH, Wepsic JG. Controlled thermocoagulation of trigeminal ganglion and rootlets for differential destruction of pain fibres. J Neurosurg 1974;40:143-56.
  6. Sluijter ME, Mehta M. Treatment of chronic back and neck pain by percutaneous thermal le In: Lipton S, Miles J, eds. Persistent pain, modern methods of treatment. London, UK. Academic Press, 1981: Vol 3, 141-79.
  7. Koning HM, Koster HG, Niemeijer RF. Ischemic spinal cord lesion following percutaneous radiofrequency spinal rhizotomy. Pain 1991;45:161-6.
  8. Hsia AW, Isaac K, Katz JS. Cauda equina syndrome from intradiscal electrothermal therapy. Neurology 2000;55:320.