Μεθερπητική νευραλγία  (Έρπης Ζωστήρας)

Η μεθερπητική νευραλγία ορίζεται ως μια επιπλοκή του έρπητα ζωστήρα, η οποία προκαλείται από αναζωπύρωση του ιού της ανεμοβλογιάς (Varicella Zoster virus).

Αναλυτικότερα, το άτομο είναι καλό να γνωρίζει ότι, όταν προσβληθεί από τον εν λόγω ιό, αυτός παραμένει στον οργανισμό του μετά την πάροδο της ασθένειας σε λανθάνουσα κατάσταση (χωρίς να δημιουργεί προβλήματα), κατά τη διάρκεια της οποίας μπορεί να επανεμφανιστεί ως έρπης ζωστήρας.

Έχει παρατηρηθεί ότι ένα στα πέντε άτομα, σε κάποια στιγμή της ζωής του, θα παρουσιάσει έρπητα ζωστήρα. Επίσης, αξίζει να σημειωθεί ότι σύμφωνα με στατιστικές η συχνότητα εμφάνισής του αυξάνεται σε συνάρτηση με την ηλικία. Συγκεκριμένα, η νόσος είναι 10 φορές πιθανότερο να εμφανιστεί σε ενήλικες άνω των 60 ετών καθώς επίσης και σε ανθρώπους με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα λόγω της κατανάλωσης ανοσοκατασταλτικών, χημειοθεραπευτικών και κορτικοστεροειδών φαρμάκων, απ’ ότι σε παιδιά.

Η συγκεκριμένη νόσος εκδηλώνεται με τη μορφή φυσαλιδώδους εξανθήματος που «ζώνει» και συνοδεύεται από δυνατό πόνο και φαγούρα σε ένα συνήθως δερμοτόμιο. Στο 15-20% των περιπτώσεων, παρόλο που το εξάνθημα έχει εξαφανισθεί, ο πόνος δεν υποχωρεί αλλά παραμένει για πολύ μεγαλύτερο διάστημα,. Είναι αυτή η κατάσταση λοιπόν που, εάν εξακολουθεί να υφίσταται πάνω από τρεις μήνες, ονομάζεται «μεθερπητική νευραλγία» και είναι δυνατόν να διατηρηθεί για μήνες ή και χρόνια, προκαλώντας σοβαρές αρνητικές επιπτώσεις στην ποιότητα ζωής των ασθενών. Πιστεύεται μάλιστα ότι η κύρια αιτία της παράτασης του πόνου είναι η καταστροφή ή μεταβολή των νεύρων του πόνου, της πίεσης και της αισθητικότητας μετά την επανεμφάνιση του έρπητα ζωστήρα.

Διάγνωση

Τα σημεία και συμπτώματα της μεθερπητικής νευραλγίας συνήθως εστιάζονται στην περιοχή του δέρματος που προϋπήρχε το εξάνθημα. Η διάγνωση, ωστόσο, εξάγεται από το ιστορικό και την κλινική εξέταση του ασθενή.

Σημεία και Συμπτώματα:

  • Ο συνοδός πόνος περιγράφεται σαν καυστικός, οξύς, σαν ηλεκτρική εκκένωση, πιεστικός με συνοδό αιμωδία και κνησμό.
  • Παρουσία αλλοδυνίας (μη ανεκτή επαφή με τα ρούχα ή άλλα μη επώδυνα ερεθίσματα) και υπεραλγησίας.
  • Εκτός από τον πόνο, παρατηρούνται ακόμη παραισθησία και δυσαισθησία.

Θεραπεία οξείας φάσης

Η οξεία φάση του έρπητα ζωστήρα θεραπεύεται από τους δερματολόγους με διάφορα φάρμακα, όπως είναι τα αντιικά φάρμακα (acyclovir), τα κορτικοστεροειδή και τα αναλγητικά (ΜΣΑΦ και παρακεταμόλης). Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι, όπως έδειξαν οι διάφορες μελέτες, ο κίνδυνος ανάπτυξης μεθερπητικής νευραλγίας ελαττώνεται εάν η θεραπεία κατά του ιού ξεκινήσει εντός 72 ωρών από την ανάπτυξη του εξανθήματος.

Σε περιπτώσεις, ωστόσο, που υπάρχει έντονος πόνος στην οξεία φάση του νοσήματος, ο δερματολόγος μπορεί να ζητήσει τη βοήθεια εξειδικευμένων ιατρών διαχείρισης πόνου. Στα ιατρεία πόνου ενδείκνυται και ακολουθείται η χρησιμοποίηση ήπιων οποιοειδών (τραμαδόλης, κωδεΐνης), η τοποθέτηση δερματικού επιθέματος λιδοκαΐνης, ακόμα και η χορήγηση μικρών δόσεων αμιτριπτυλλίνης.

Θεραπεία της μεθερπητικής νευραλγίας

Η μεθερπητική νευραλγία αποτελεί νόσημα χρόνιου περιφερικού νευροπαθητικού πόνου, γι’ αυτό και απαιτεί εξειδικευμένη αντιμετώπιση. Προς την κατεύθυνση αυτή, συστήνονται:

  • τα τρικυκλικά αντικαταθλιπτικά (TCA): αμιτριπτυλλίνη (Saroten), βενλαφαξίνη (Effexor XR) και ντουλοξετίνη (Cymbalta)
  • τα αντιεπιληπτικά: γκαμπαπεντίνης (Neurontin) και πρεγκαμπαλίνης (Lyrica)
  • τα οπιοειδή: τραμαδόλη, οξυκωδόνη και μορφίνη
  • τα τοπικά δερματικά επιθέματα:
    • Δερματικό επίθεμα λιδοκαΐνης
    • Δερματικό επίθεμα καψαϊκίνης 8%: Το δραστικό συστατικό του δερματικού επιθέματος είναι η καθαρή trans-καψαϊκίνη σε συγκέντρωση 8% κατά βάρος. Η καψαϊκίνη είναι το δραστικό, καυστικό συστατικό που εμπεριέχεται στις καυτερές πιπεριές αλλά στο επίθεμα χρησιμοποιείται σε συνθετική μορφή. Το δερματικό επίθεμα καψαϊκίνης είναι με τέτοιο τρόπο κατασκευασμένο ώστε, με μια εφάπαξ εφαρμογή του, να εξασφαλίζει παρατεταμένη (για 3 μήνες) ανακούφιση από τον περιφερικό νευροπαθητικό πόνο
  • η ενδοφλέβια χορήγηση λιδοκαΐνης
  • η επισκληρίδια έγχυση κορτικοστεροειδούς και τοπικού αναισθητικού
  • ο αποκλεισμός νεύρων